Do 19. avgusta u Srbiji su registrovana tri slučaja oboljevanja od groznice Zapadnog Nila, od kojih su se dva završila smrtnim ishodom, objavio je Institut za javno zdravlje Srbije “Dr Milan Jovanović Batut”. Kako je navedeno, oboljenja su registrovana kod osoba muškog i ženskog pola iz Južnobačkog okruiga (dva) i Sremskog (jedan).
Od 27. jula prisustvo genoma virusa Zapadnog Nila otkriveno je u domaćim komarcima sa šest lokacija na teritoriji Pančeva i dve lokacije na teritoriji Beograda. Inače, infekcija virusom Zapadnog Nila je zvanično prvi put registrovana među ljudima na teritoriji Srbije krajem jula 2012. godine. Od tada pa do 2020. godine registrovana su ukupno 1.032 slučaja groznice Zapadnog Nila.
– U istom periodu beleži se i 98 smrtnih ishoda koji se mogu dovesti u vezu sa oboljevanjem od groznice Zapadnog Nila – stoji u saopštenju Instituta dodajući da je do 12. avgusta ove godine u zemljama Evropske unije (EU) i Evropske ekonomske unije u humanoj populaciji prijavljeno je 19 slučajeva obolevanja od groznice Zapadnog Nila i to u Grčkoj (10), Italiji (šest), Austriji (dva) i Rumuniji (jedan).
Od početka sezone 2021. godine u zemljama EU prijavljena je jedna epidemije izazvana virusom Zapadnog Nila među konjima u Španiji. Epidemija izazvana tim virusom nije registrovana među pticama. Groznica Zapadnog Nila je sezonsko oboljenje koje je najviše zastupljeno u periodu najveće aktivnosti komaraca. Za naše geografsko područje karalkteristično je da komarci postaju aktivni u proleće, (mart/april), a period njihove intenzivne aktivnosti je od kraja maja do septembra. Sezona transmisije virusa Zapadnog Nila u Srbiji uobičajeno traje od juna do novembra meseca.
Institut navodi i da je groznica Zapadnog Nila (GZN) prisutna na pojedinim područjima Evrope još od 60-ih godina prošlog veka, a sporadični slučajevi i manje epidemije u humanoj populaciji registrovani su u nekoliko zemalja istočne i južne Evrope tokom poslednjih 15 godina. Ovo oboljenje se prvenstveno javlja u ruralnim oblastima, ali u humanoj populaciji je krajem prošlog veka registrovano epidemijsko javljanje GZN u urbanim sredinama.
Pročitajte još: Činjenice o komarcima koje bi trebalo da znate
Tokom 2010. godine registrovano je naglo povećanje broja obolelih u humanoj populaciji, kao i pojava ovog oboljenja u nekim zemljama Evrope gde ga ranije nije bilo, te je u zemljama Evropske unije (EU) i susednim zemljama prijavljeno ukupno 340 verovatnih/potvrđenih autohtonih slučajeva, sa 41 smrtnim ishodom. Najveći broj obolelih (262 obolela, 35 umrlih) registrovan je u Grčkoj, a autohtone slučajeve infekcije virusom Zapadnog Nila prijavile su Makedonija, Rumunija, Mađarska, Italija, Španija.
Groznica Zapadnog Nila je virusno oboljenje koje se prenosi ubodom zaraženog komaraca. Glavni vektor/komarac, odnosno prenosilac je Culex pipiens, vrsta komarca koja je odomaćena i kod nas. Glavni rezervoar zaraze su različite vrste ptica, u kojima se virus održava, dok je čovek slučajni, odnosno tzv. slepi domaćin i infekcija virusom Zapadnog Nila se sa njega dalje ne prenosi.
Većina osoba (80%) inficirana virusom Zapadnog Nila nema nikakve simptome i znake bolesti. Kod manjeg procenta zaraženih osoba (približno 20%) simptomi podsećaju na oboljenje slično gripu, sa naglom pojavom povišene telesne temperature, glavoboljom, bolovima u mišićima i zglobovima, umorom, blagim prolaznim osipom i limfadenopatijom. Međutim, kod pojedinih osoba dolazi do nastanka aseptičnog meningitisa ili encefalitisa, odnosno neuroinvazivnog oblika bolesti, koji zahteva hospitalizaciju.
Simptomi neuroinvazivnog oblika bolesti su glavobolja, ukočen vrat, stupor (tupost), dezorijentisanost, koma, tremori, konvulzije, slabost mišića i paraliza. Nakon preležane infekcije često dolazi do razvoja dugotrajnih posledica, kao što su: umor, gubitak pamćenja, teškoće prilikom hodanja, mišićna slabost i depresija.
U cilju smanjenja rizika od zaražavanja virusom Zapadnog Nila, preporučuje se primena mera lične zaštite od uboda komaraca i to:
- Upotreba repelenata na otkrivenim delovima tela prilikom boravka na otvorenom.
- Nošenje odeće dugih rukava i nogavica, svetle boje.
- Preporučljivo je da odeća bude komotna, jer komarci mogu da ubadaju kroz pripijenu odeću.
- Izbegavanje boravka na otvorenom u periodu najintenzivnije aktivnosti komaraca – u sumrak i u zoru.
- Upotreba zaštitne mreže protiv komaraca na prozorima, vratima i oko kreveta.
- Redukcija broja komaraca u zatvorenom prostoru.
- Po mogućstvu boravak u klimatizovanim prostorima, jer je broj insekata u takvim uslovima značajno smanjen.
- Izbegavanje područja sa velikim brojem insekata, kao što su šume i močvare.
- Smanjenje broja komaraca na otvorenom gde se radi, igra ili boravi, što se postiže isušivanjem izvora stajaće vode. Na taj način smanjuje se broj mesta na koje komarci mogu da polože svoja jaja. Najmanje jednom nedeljno treba isprazniti vodu iz saksija za cveće, posuda za hranu i vodu za kućne ljubimce, iz kanti, buradi i limenki. Ukloniti odbačene gume i druge predmete koji mogu da prikupljaju vodu.
- U slučaju putovanja u inostranstvo, pogotovo ako se radi o tropskom i subtropskom području, obavezno se pridržavati svih navedenih mera prevencije
- U slučaju pojave bilo kakvih simptoma koji su kompatibilni sa neuroinazivnim oblikom bolesti, odmah se javiti izabranom lekaru.
